Cách sử dụng các loại phân vi sinh trên thị trường

Mặc dù ngày càng xuất hiện nhiều loại phân hóa học khác nhau, tuy nhiên các loại phân vi sinh vẫn còn tồn tại một số bộ phận nhỏ. Thực chất, đây là loại chế phẩm có chứa nhiều vi sinh vật có ích như vi khuẩn, nấm, xạ khuẩn,…Ngoài ra, có một số nhóm vi sinh vật đố định như đạm, hòa tan lân, phân giải chất hữu cơ, kích thích cây phát triển,…

1. Các loại phân vi sinh

a. Phân vi sinh vật cố định đạm

Rất nhiều loại vi sinh vật với khả năng cố định N từ không khí. Điểm đáng chú ý là các loài tảo lam (Cyanobacterium), vi khuẩn Azotobacter, Bradyrhizobium, Rhyzobium; xạ khuẩn Actinomyces, Klebsiella.

Đa phần, những loài vi khuẩn cố định đạm thường sẽ sống cộng sinh trên những loài cây họ đậu. Chúng xâm nhập vào rễ cây và sống công sinh ở trong đó, kết quả tạo thành những nốt sần ở trên rễ cây. Ngoài chúng còn dùng chất hữu cơ của cây để sinh trưởng, cùng với việc hút đạm từ không khí để cung cấp cho cây, một phần tích lũy lại ở trong cơ thể chúng.

Những năm gần đây, khoa học và công nghệ phát triển nhiều hơn. Các nhà khoa học đã dùng công nghệ gen để tạo nên những chủng vi sinh vật cố định đạm với nhiều ưu điểm tuyệt vời. Cụ thể như khả năng cố định đạm cao, khả năng cộng sinh tốt. Đặc biệt, công nghệ sinh học cũng giúp tạo được các chủng vi sinh vật đặc tính cạnh tranh cao với những loại vi sinh vật ở trong đất.

Chưa hết, công nghệ sinh học còn giúp các nhà khoa học tahs được gen quy định đặc tính cố định đạm từ vi khuẩn. Sau đó đem cấy vào trong nhân tế bào cây trồng, từ đó làm cho một số loại cây cũng có khả năng cô định đạm không thua kém gì vi khuẩn. Tại Việt Nam, phân vi sinh cố định đạm được bán với nhiều loại có tên gọi như sau:

+ Phân nitragin có vi khuẩn nốt sần cây đậu tương

+ Phân rhidafo có vi khuẩn nốt sần cây lạc

+ Azotobacterin có vi khuẩn hút đạm tự do

+ Azozin cóa vi khuẩn hút đạm từ không khí ở trong ruộng lúa. Sử dụng loại này bạn có thể trộn cùng với hạt giống lúa.


b. Vi sinh vật hoà tan lân

Đặc điểm của cây trồng là chỉ hút lân được ở dạng dễ tiêu trong đất. Trong khi đó, những loại phân lân lại rất khó hòa tan được trong đất. Vậy nên, dù các loại đất như đất đỏ bazan, đất đen,…có hàm lượng lân cao nhưng không cây vẫn không hút được vì có dạng khó hòa tan.

Trong môi trường đất tồn tại nhóm vi sinh vật có khả năng hòa tan lân. Nhóm vi sinh vật này được các nhà khoa học đặt tên là nhóm HTL (hoà tan lân, các nước nói tiếng Anh đặt tên cho nhóm này là PSM – phosphate solubilizing microorganisms). Nhóm hòa tan lân gồm Aspergillus niger, một vài loại thuộc các chi vi khuẩn Pseudomonas, Bacillus, Micrococens.

Đặc điểm của nhóm vi sinh vật này là dễ nuôi cấy ở trong môi trường nhân tạo. Một số nơi người ta đã trộn sinh khối hay bào tử của vi sinh vật hoa tan lân sau khi nuôi cấy và nhân lên trong phòng thí nghiệm, với bột phosphorit hoặc apatit để bón cho cây. Ở các vùng đất thiếu lân, dùng chế phẩm vi sinh vật HTL đem lại hiệu quả cao.

Một số loài vi sinh vật sống cộng sinh ở trên rễ cây có khả năng hút lân để giúp cây phát triển. Trong số đó có thể kể đến là VA mycorrhiza. Đặc điểm của loài này có thể hòa tan photphat sắt để cung cấp lân cho cây. Ngoài ra, loại này cũng có công dụng huy động các nguyên tố Cu, Zu, Fe,…cho cây trồng.

Phần lớn mọi người dùng VA mycorrhiza để làm tăng năng suất cam, chanh, táo, cà phê,…Việc nuôi cấy VA mycorrhiza khá khó, vậy nên các chế phẩm có VA mycorrhiza chỉ được bán hạn chế trên thị trường phân bón Mỹ.


c. Vi sinh vật kích thích tăng trưởng cây

Nó bao gồm nhiều loại vi sinh vật khác nhau như nấm, xạ khuẩn, vi khuẩn,…Nhóm này được nhiều nhà khoa học phân lập từ tập đoàn vi sinh vật đất. Đa phần mọi người sử dụng những chế phẩm gồm tập đoàn vi sinh vật được chọn lọc để phun lên cây hay bón vào đất giúp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt, ít sâu bệnh và gia tăng năng suất. Chế phẩm này giúp gia tăng khả năng nảy mầm của hạt, tăng trọng lượng hạt, thúc đẩy bộ rễ phát triển được mạnh mẽ hơn.

Để sản xuất ra chế phẩm vi sinh vật kích thích cây tăng trưởng phải trải qua công nghệ lên men vi sinh vật. Ở những nước phát triển người ta dùng thiết bị lên men tự động, công suất lớn. Còn ở những nước ta, hiện nay áp dụng kỹ thuật lên men trong môi trường bán rắn để sản xuất ra nó, bước đầu thu nhận được khá nhiều kết quả tốt.

Hiện tại, nước ta còn đang tiến hành khỏa nghiệm chế phẩm EM với tên là vi sinh vtaaj hữu hiệu. Nó là chế phẩn được trộn lẫn các loài vi sinh vật có ích như vi khuẩn axitlactic, một số nấm men, một số xạ khuẩn, vi khuẩn quang hợp,…Một số đánh giá của nó như sau:

- Cải tạo lý hoá tính và đặc tính sinh học của đất

- Hạn chế mầm mống sâu bệnh trong đất

- Tăng hiệu quả của phân bón hữu cơ

- Cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt, mang lại năng suất cao, phẩm chất nông sản tốt

- Hạn chế sâu bệnh hại cây trồng

- Góp phần làm sạch môi trường

2. Một số điểm cần chú ý khi sử dụng phân vi sinh vật

Phân vi sinh vật ở nước ta có bột màu nâu, đen, phần lớn được sản xuất bằng cách dùng than bùn để làm chất độn, chất mang vi khuẩn. Để dùng nó, người ta sẽ đem trộn với hạt giống đã vảy nước để ẩm hạt trước khi gieo 10 đến 20 phút. Nồng độ dùng là 100kg hạt giống với 1kg phân vi sinh vật. Vì những chế phẩm vi sinh vật sản xuất ở trong nước không giữ được lâu nên bạn cần phải đảm bảo dùng trong thời gian quy đình. Từ 1 đến 6 tháng sau đó hoạt tính của chế phẩm giảm mạnh.

Chế phẩm vi sinh vật chính là một vật liệu còn sống. Do vậy, nếu cất ở trong điều kiện nhiệt độ cao hơn 30 độ hay ở nơi có ánh nắng trực tiếp chiếu vào thì vi sinh vật có thể bị chết, hiệu quả giảm. Phân vi sinh vật thường chỉ phát huy công dụng trong điều kiện đất đai và khí hậu thích hợp. Nó phát huy tốt ở trong các vùng đất cao, đối với những loại cây trồng cạn.

Thùy Duyên